In het kort
Toegangscontrole voor een bedrijf betekent dat niet een sleutel, maar een persoonlijk recht bepaalt wie welke deur opent, en wanneer. Medewerkers openen de deur met een tag (druppel), pas, code of hun telefoon. U geeft dat recht per persoon, beperkt het tot bepaalde deuren en tijden, en trekt het met één handeling weer in. Het systeem houdt bij welke deur wanneer is geopend. Het loont meestal vanaf ongeveer tien sleutelhouders, bij personeelsverloop, en voor ruimtes met voorraad, medicijnen, dossiers of servers.
Het probleem met sleutels
Een sleutel is anoniem, kopieerbaar en onbeperkt geldig. Vertrekt een medewerker met een sleutel, of raakt er een zoek, dan is de enige echte oplossing het slot vervangen. In de praktijk gebeurt dat zelden, en weet na een paar jaar niemand meer hoeveel sleutels er in omloop zijn.
Toegangscontrole lost precies dat op: toegang wordt een recht dat u per persoon geeft, beperkt en intrekt.
Wat het oplevert
- Intrekken in seconden. Pas kwijt of medewerker uit dienst: blokkeren, klaar.
- Toegang op maat. De schoonmaak alleen op werkdagen tussen zes en acht. Het magazijn alleen voor magazijnmedewerkers. De serverruimte voor twee mensen.
- Een logboek. Wie opende welke deur en wanneer. Bij een incident is dat vaak de eerste vraag.
- Koppeling met het alarm. De eerste die binnenkomt, schakelt met dezelfde handeling het alarm uit. Dat voorkomt het meest voorkomende loze alarm.
Hoe een toegangscontrolesysteem werkt
Een toegangscontrolesysteem bestaat uit vijf onderdelen:
- Het identificatiemiddel: een pas, tag, pincode of smartphone. Zie pincode, pas of app?
- De lezer bij de deur.
- De controller, die beslist of de deur opengaat. Hij hoort aan de veilige kant van de deur, niet in de lezer zelf.
- Het slot: een elektrische sluitplaat, een motorslot of een magneet. De keuze hangt af van de deur en van de vraag wat er bij stroomuitval moet gebeuren.
- De software, waarin u personen, groepen en tijdschema’s beheert.
Houdt iemand een tag tegen de lezer, dan vraagt de lezer aan de controller of deze persoon op dit moment door deze deur mag. Is dat zo, dan geeft de controller het slot vrij en legt hij de opening vast in het logboek. Is het niet zo, dan blijft de deur dicht en wordt de poging vastgelegd.
Tag (druppel), pas, code of app
Het identificatiemiddel bepaalt het gemak voor gebruikers en het beheer voor u.
| Middel | Sterk punt | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Tag of druppel | Klein, aan de sleutelbos, snel bij de lezer | Kan zoekraken; blokkeren is wel één handeling |
| Pas | Te combineren met een personeelspas | Wordt vaker vergeten of uitgeleend |
| Pincode | Niets om mee te nemen | Codes worden gedeeld; wissel ze regelmatig |
| Smartphone | Altijd bij de hand, op afstand uit te geven | Telefoon leeg of geen bereik |
Toegangscontrole met een druppel is voor het mkb de meest gekozen vorm: medewerkers houden de tag tegen de lezer en de deur gaat open. Een combinatie, bijvoorbeeld tag plus code voor de serverruimte, verhoogt de zekerheid waar dat nodig is. Meer over de afweging in pincode, pas of app?
Losse deur of beheerd systeem
Er zijn grofweg twee vormen. Een losse deur met een lezer die zelf de rechten bewaart, is geschikt voor één ingang en een kleine, vaste groep gebruikers. Een beheerd systeem met een centrale controller en software is de keuze zodra er meer deuren, tijdschema’s, wisselende gebruikers of een logboek nodig zijn. Een beheerd systeem breidt u deur voor deur uit; een losse deur blijft een losse deur. Begin daarom met de vorm die past bij waar u over een paar jaar staat.
Veiligheid gaat voor beveiliging
Een deur in een vluchtroute moet bij aanwezigheid van mensen tijdens het vluchten zonder sleutel direct open kunnen. Dat staat in artikel 6.21 van het Besluit bouwwerken leefomgeving en geldt dus ook voor een deur met een lezer. Het bepaalt mede welk slot mogelijk is. We bekijken dit per deur; het is een van de redenen dat toegangscontrole altijd begint met een opname op locatie.
Samen met camera, intercom en alarm
Toegangscontrole werkt het best als onderdeel van het geheel:
- Video-intercom bij de hoofdingang: bezoekers en leveranciers bellen aan, en u of de receptie laat ze op afstand binnen. Zie video-intercom.
- Camera’s bij de toegangen: een camera die een gezicht herkenbaar vastlegt, naast het logboek van de lezer. Zie camerabeveiliging voor bedrijven.
- Alarm: wie binnenkomt met een geldige tag, schakelt het alarm uit; na sluitingstijd gaat het weer aan. Zie alarmsysteem voor uw bedrijf.
Wanneer is het de investering waard?
- Vanaf ongeveer tien sleutelhouders, of bij regelmatig personeelsverloop.
- Bij ruimtes met een verhoogd risico: voorraad, medicijnen, serverruimte, archief.
- Bij gedeelde panden, bedrijfsverzamelgebouwen en VvE’s.
- Op kantoor met wisselende werktijden, flexplekken of externe schoonmaak.
- Als u buiten werktijd wilt weten wie er binnen is geweest.
Voor een kantoor met vijf vaste mensen en één voordeur is een goed cilinderslot met gecertificeerde sleutels vaak genoeg. Ook dat zeggen we eerlijk.
Wat bepaalt de kosten
Toegangscontrole wordt per deur ontworpen, en daarom ook per deur geprijsd. De kosten volgen uit:
- het aantal deuren met een lezer;
- het sluitwerk per deur: een elektrische sluitplaat is eenvoudiger dan een motorslot, en een vluchtdeur vraagt een passende oplossing;
- de bekabeling van lezer en slot naar de controller, en de route daarnaartoe;
- het identificatiemiddel en het aantal tags of passen;
- koppelingen met intercom, camera’s of het alarmsysteem;
- de inrichting: gebruikers, groepen en tijdschema’s klaarzetten en uitleg aan de beheerder.
Een vast bedrag per deur zou weinig zeggen, omdat het sluitwerk en de kabelroute per deur zo verschillen. Na een opname op locatie ontvangt u een voorstel per deur, met één complete prijs.
Privacy en de AVG
Een logboek van deurbewegingen bevat persoonsgegevens: het laat zien wie wanneer binnen was. Daarom:
- Doel vastleggen. Gebruik het logboek voor beveiliging en leg dat vast. Gebruik voor iets anders, zoals aanwezigheid of werktijden controleren, vraagt een eigen afweging.
- Informeren. Vertel medewerkers dat er een toegangssysteem met logboek is, wat er wordt vastgelegd en wie het mag inzien.
- Bewaartermijn. Bewaar de gegevens niet langer dan nodig voor dat doel, en beperk wie het logboek kan inzien.
- Ondernemingsraad. Heeft uw bedrijf een ondernemingsraad, dan heeft die instemmingsrecht bij regelingen voor systemen die geschikt zijn voor controle op aanwezigheid of gedrag van medewerkers (artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden). Een toegangslogboek kan daaronder vallen. Betrek de OR daarom vooraf.
- Vingerafdruk of gezicht. Biometrische gegevens zijn bijzondere persoonsgegevens. Een werkgever mag ze alleen gebruiken als dat noodzakelijk is voor authenticatie of beveiliging (of met uitdrukkelijke toestemming, maar die is bij medewerkers zelden vrij gegeven). Bij een gewone kantoordeur is biometrie zelden noodzakelijk. In 2020 kreeg een bedrijf een boete van de AP omdat medewerkers verplicht hun vingerafdruk moesten scannen voor de aanwezigheids- en tijdregistratie. Een tag, pas of telefoon is voor vrijwel elk bedrijf de passende keuze.
Dit is algemene uitleg en geen juridisch advies.
Veelgestelde vragen
Werkt de deur nog als de stroom of het netwerk uitvalt?
Dat is een ontwerpkeuze die u vooraf maakt, per deur. Een slot kan bij stroomuitval vergrendeld blijven of juist vrijgeven. Voor een vluchtdeur geldt dat u er van binnenuit altijd uit moet kunnen; voor een magazijndeur wilt u dat hij dicht blijft. Een noodvoeding overbrugt korte onderbrekingen. De controller bewaart de toegangsrechten lokaal, zodat de deuren ook zonder netwerk blijven werken.
Moeten alle deuren worden vervangen?
Zelden. In de meeste gevallen passen we het sluitwerk aan: een elektrische sluitplaat in het kozijn of een motorslot in de deur. De deur en het kozijn moeten wel in goede staat zijn; een elektronisch slot op een deur die klemt, geeft storingen.
Kan het draadloos?
Er bestaan elektronische cilinders en deurbeslagen op batterijen, die zonder bekabeling op een bestaande deur passen. Dat is een goede oplossing voor binnendeuren en voor panden waar kabels trekken lastig is. Voor drukke buitendeuren blijft een bekabelde oplossing robuuster.
Mag ik een vingerafdruklezer gebruiken voor mijn personeel?
Alleen als het gebruik van biometrie noodzakelijk is voor authenticatie of beveiliging. Toestemming van medewerkers is daarvoor meestal geen geldige grondslag, omdat zij in een afhankelijke positie zitten. Bij gewone bedrijfsdeuren is biometrie zelden noodzakelijk; voor aanwezigheids- en tijdregistratie kreeg een bedrijf er in 2020 een boete voor van de Autoriteit Persoonsgegevens. Een tag, pas of telefoon geeft voor vrijwel elk bedrijf voldoende zekerheid, zonder bijzondere persoonsgegevens.
Hoe ga ik om met bezoekers en leveranciers?
Met tijdelijke toegang: een code of pas die alleen geldt op de afgesproken dag en tijd, en alleen voor de deuren die nodig zijn. In combinatie met een video-intercom bij de entree kan de receptie, of u zelf op afstand, iemand binnenlaten.
Kan het gekoppeld worden aan de tijdregistratie?
Technisch is veel mogelijk, maar wees voorzichtig: toegangscontrole is bedoeld voor beveiliging. Gebruik voor een ander doel, zoals aanwezigheid controleren, vraagt een eigen afweging en heldere afspraken met uw medewerkers. Bespreek het met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging als u die heeft.
Wat vraagt het aan beheer?
Minder dan sleutelbeheer. Nieuwe medewerker: pas aanmaken en aan een groep koppelen. Uit dienst: pas blokkeren. Wijs één beheerder aan en een vervanger, en loop twee keer per jaar de lijst met actieve passen na. De meeste vervuiling ontstaat door passen van mensen die allang weg zijn.
Zo begint een traject
Met een plattegrond en een rondgang. Per deur leggen we vast: wie moet erdoor, wanneer, wat gebeurt er bij brand en bij stroomuitval, en wat zit er nu voor slot in. Daaruit volgt een voorstel per deur, met één complete prijs. U kunt beginnen met de buitendeuren en later uitbreiden.
Zuyder installeert toegangscontrole voor kantoren, bedrijfspanden, praktijken en VvE’s in Almere, Lelystad, Zeewolde, het Gooi, Weesp en Amsterdam. Meer op onze pagina over toegangscontrole voor bedrijven.
Bronnen
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 6.21: deuren in vluchtroutes.
- Autoriteit Persoonsgegevens, boete voor bedrijf voor verwerken vingerafdrukken werknemers (2020).
- Wet op de ondernemingsraden, artikel 27 (instemmingsrecht).